15-18 Yaş Grubu İçin Müebbet Hapis Düzenlemesi

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, çocuk adalet sistemine ilişkin hazırlanan yeni kanun teklifinin ayrıntılarını açıkladı. Düzenlemeye göre kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklara, belirlenen koşulların oluşması halinde yaş indirimi uygulanmayabilecek.

Hakimin takdirine bırakılması planlanan uygulama kapsamında çocuklar hakkında müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedilebilecek. Değerlendirme yapılırken kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun amacı ve saiki, işleniş şekli ile çocuğun daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı dikkate alınacak.

Teklif 18 maddeden oluşuyor

Leyla Şahin Usta, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı Müşerref Pervin Tuba Durgut ve bazı milletvekilleriyle Meclis'te düzenlediği toplantıda teklifin 18 maddeden oluştuğunu belirtti. Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören teklifin toplam 7 farklı kanunda düzenleme getirdiği aktarıldı.

Teklifin çocukların korunmasını, çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesini ve toplum güvenliğinin daha etkin biçimde sağlanmasını amaçladığı bildirildi. Düzenleme hazırlanırken TBMM'deki araştırma komisyonunun raporundan da yararlanıldığı ifade edildi.

12-15 yaş grubu için de yeni değerlendirme

Teklifte, kasten öldürme veya sonucu ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 12-15 yaş grubundaki çocuklara ilişkin de değişiklik öngörülüyor. Belirli şartların bulunması durumunda hakime takdir yetkisi verilerek daha düşük oranda yaş indirimi uygulanabilmesinin önü açılacak.

Türk Ceza Kanunu'ndaki tekerrür hükümlerinin uygulanacağı yaş sınırının 18'den 15'e indirilmesi de düzenlemede yer alıyor. Bu adımla suç örgütlerinin 15-18 yaş grubundaki çocukları suçlarda kullanmasının önlenmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.

Aile hukukundan doğan yükümlülüklerin ihlaline ilişkin cezaların alt ve üst sınırlarının artırılması planlanıyor. Bu ihmalin çocuğun kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçu işlemesine yol açması halinde ebeveynlere verilecek cezanın yarısından iki katına kadar yükseltilebilmesi öngörülüyor.

İnfaz ve koruma tedbirleri değişecek

Çocuk hükümlülerin cezalarının infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli olduğu belirlenen çocukların daha sonra eğitim evlerine ayrılabilmesi planlanıyor. Bazı ağır suçlarda, çocuğun 15 yaşını dolduruncaya kadar cezaevinde geçirdiği bir günün iki gün sayılması uygulamasının kaldırılarak her günün bir gün olarak hesaplanması öngörülüyor.

Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden saklayan ve silahın bir çocuğun eline geçmesine neden olan kişiler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi de teklifin maddeleri arasında bulunuyor. Kanun kapsamı dışındaki kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması da yasaklanacak.

Yeni rehabilitasyon uygulamaları planlanıyor

Mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerine “adli süreçteki çocuk” tanımının getirilmesi hedefleniyor. Cezai sorumluluğu bulunmayan çocuklar için sosyal hizmet, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ile bağımlılıkla mücadele gibi yeni yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek.

Akıl hastalığı veya bağımlılık nedeniyle kendisi ya da çevresi için tehlike oluşturan çocukların tedaviye daha hızlı ulaşabilmesi amacıyla hastaneler ve adliyeler arasında yeni bir karar mekanizması kurulacak. Ayrıca 15 yaşını doldurmayan çocuklar hakkında sosyal inceleme raporu alınmadan iddianame hazırlanması, iddianamenin iade edilme nedenleri arasına girecek.

Usta, teklifin TBMM Genel Kurulu tatile girmeden önce görüşülerek yasalaştırılmasının hedeflendiğini belirtti. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için teklifin Meclis'te kabul edilmesi ve ilgili yasal süreçlerin tamamlanması gerekiyor.