Türkiye’nin FETÖ iadelerinde yaşadığı hukuki engeller

Türkiye’nin Fetullahçı Terör Örgütü mensuplarına yönelik yurt dışında sürdürdüğü hukuki süreçlerde, iade ve kırmızı bülten taleplerinin birçok ülkede farklı gerekçelerle sonuçsuz kaldığı aktarıldı. Firari örgüt üyeleri hakkında hazırlanan dosyalarda somut suçlamalar bulunduğu belirtilirken, bazı ülkelerin talepleri reddettiği, bazılarının ise uzun süre yanıt vermediği ifade edildi.

ABD, Almanya, Kanada, İngiltere, Belçika, Hollanda ve İspanya gibi ülkelerle yürütülen süreçlerde; ceza yaptırımları, vatandaşlık statüsü, ikili anlaşma eksikliği, çifte cezalandırılabilme şartı ve ilgili eylemlerin yerel hukukta suç sayılmaması gibi gerekçelerin öne çıkarıldığı belirtildi. Türkiye’nin ise dosyaları diplomatik ve adli kanallardan takip etmeyi sürdürdüğü kaydedildi.

Almanya’dan ceza ve vatandaşlık gerekçesi

Örgütün tayin heyeti üyesi ve Sakarya Üniversitesi imamı olduğu belirtilen firari Suat Yıldırım hakkında hazırlanan iade taleplerine Almanya makamlarından ret yanıtı geldiği aktarıldı. Almanya Federal Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın, Yıldırım’ın Almanya’da bulunup bulunmadığının tespit edilemediğini bildirdiği; ayrıca Türkiye’de ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilme ihtimali nedeniyle iadenin hukuken mümkün görülmediğini ilettiği belirtildi.

Almanya’nın ret gerekçeleri arasında vatandaşlık statüsünün de yer aldığı ifade edildi. Örgütün çekirdek kadrosunda bulunduğu, Amerika imamlığı ve Avrupa imamlığı gibi görevlerde yer aldığı belirtilen Abdullah Aymaz için yapılan iade başvurusunun, Aymaz’ın Alman vatandaşlığına sahip olduğu gerekçesiyle reddedildiği aktarıldı. Aymaz’ın daha sonra ABD’ye geçtiğinin tespit edildiği belirtildi.

Kanada ikili anlaşma bulunmadığını bildirdi

FETÖ elebaşı Fetullah Gülen’in uzun yıllar özel doktorluğunu yaptığı belirtilen Tuncay Delibaşı, Abdullah Sabri Tok ve Bursa il sorumlu abisi olduğu ifade edilen Cansun Sarıyıldız hakkında Kanada’ya iletilen taleplerin de kabul edilmediği bildirildi. Kanada Dışişleri Bakanlığı’nın, Türkiye ile Kanada arasında suçluların iadesine ilişkin ikili bir antlaşma ya da iki ülkenin birlikte taraf olduğu çok taraflı bir sözleşme bulunmadığını gerekçe gösterdiği aktarıldı.

Kanada makamlarının, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde iadenin mümkün olmayacağını savunduğu belirtildi. Bu durumun, Türkiye’nin firari isimler hakkında yürüttüğü adli süreçlerde diplomatik temasların önemini artırdığı değerlendiriliyor.

ABD ve İspanya’dan farklı hukuki gerekçeler

Türkiye ile ABD arasında suçluların iadesi ve ceza işlerinde karşılıklı adli yardımlaşmaya ilişkin antlaşma bulunmasına rağmen bazı dosyalarda ret kararları verildiği ifade edildi. Kuzey Irak ve Ortadoğu imamı olduğu belirtilen Turgut Karabulut hakkındaki dosyada, iade talebine konu suçlamaların antlaşmanın 2’nci maddesinde yer alan çifte cezalandırılabilme şartını karşılamadığı iddia edilerek talebin reddedildiği aktarıldı.

İspanya’nın ise Ayhan Erik hakkında Tokat Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanan iade talebini 2020 yılında geri çevirdiği belirtildi. Talepnamede Erik’in, kaymakam adaylarının dil stajı için gittiği İspanya’da örgüt adına gelen kişileri karşıladığı, paralel yapıya ait evlerde sohbetler düzenlediği ve FETÖ kitapları okuduğu iddialarına yer verildiği aktarıldı. İspanya yönetiminin, bu eylemlerin kendi kanunlarına göre suç teşkil etmediğini savunduğu kaydedildi.

Bazı dosyalarda süreç yıllardır yanıtsız

İade süreçlerinde en dikkat çeken başlıklardan birinin de dosyaların uzun süre yanıtsız bırakılması olduğu bildirildi. Mahrem Hizmetler Ankara Bölge Talebe İmamı yöneticisi olduğu ve savunma sanayi casusluk organizasyonunu yürüttüğü belirtilen Suat Yiğit için ABD’ye iletilen evraklarda sürekli ek bilgi ve belge talep edildiği aktarıldı.

Türkiye’nin istenen ek klasörleri yenilediği, buna karşın ABD başta olmak üzere İngiltere, Belçika ve Hollanda gibi ülkelerin bazı dosyalarda yıllardır kesin yanıt vermediği belirtildi. Belçika’nın da 2018 yılında yapılan, kumpas davalarında sahte delil üretmek, Başbakan, Bakanlar ve MİT Müsteşarı’nı yasa dışı dinlemek suçlarından aranan eski hakim İsmail Tandoğan hakkındaki iade sürecinde benzer şekilde karşılık verdiği öğrenildi. Ankara’nın firari isimlere ilişkin hukuki ve diplomatik takibini sürdürdüğü ifade ediliyor.