İstanbul 5°
Ankara 0°
İzmir 6°
Bursa 2°
Gaziantep 3°
USD/TRY 50.17
EUR/TRY 56.01
Gram Altın 6.556,39 TL
Bu Kategorideki Diger Haberler
Kategori: Ekonomi Alan: Yerel

Küresel Yarı İletken Sübvansiyonları ve Ulusal Çip Yasaları (Chips Act) Ekonomisi

Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve Doğu Asya arasındaki 300 milyar dolarlık çip teşvik savaşı, küresel tedarik zincirlerini ve dökümhane yatırımlarını yeniden şekillendiriyor.

Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü / Semiconductor Industry Association (SIA) Anahtar Kelimeler: çip yasası, yarı iletken ekonomisi, chips act, silikon wafer, tsmc, intel, teknoloji savaşı, ekonomi Yazar: Haberlix Haber Merkezi
Silikon gofret (wafer) üretim tesisi, temiz oda ortamı ve yarı iletken fabrikasyonu

Yirminci yüzyılın küresel ekonomisini ham petrol yönlendirirken; yirmi birinci yüzyılın sanayi gücünü silikon gofretler üzerine mikronun binde biri hassasiyetle kazınan entegre devreler, yani mikroçipler belirlemektedir. Akıllı telefonlardan elektrikli otomobillere, yapay zeka süper bilgisayarlarından gelişmiş güdümlü mühimmatlara kadar modern medeniyetin her katmanı yarı iletkenlere bağımlıdır. Pandemi döneminde patlak veren küresel çip krizi ve Doğu Asya'daki jeopolitik gerilimler, büyük güçleri serbest piyasa ezberlerini bir kenara bırakarak tarihin en büyük devlet sübvansiyon programlarını başlatmaya sevk etmiştir.

300 Milyar Dolarlık Kamu Teşvik Yarışı

ABD Kongresi tarafından yasalaştırılan 52 milyar dolarlık 'CHIPS and Science Act', yarı iletken üretimini yeniden Amerikan topraklarına çekmeyi hedeflemektedir. Eşzamanlı olarak Avrupa Birliği de 43 milyar avroluk 'European Chips Act' paketini devreye alarak küresel üretimdeki payını yüzde 10'dan yüzde 20'ye çıkarma hedefini koymuştur. Japonya, Güney Kore ve Tayvan ise yüz milyarlarca dolarlık vergi indirimleri ve altyapı fonlarıyla mevcut liderliklerini koruma gayretindedir. Bu devasa teşvikler, küresel çip endüstrisinde bugüne kadar görülmemiş sermaye harcamalarına (CapEx) yol açmaktadır.

Dökümhane (Foundry) Coğrafyası Yeniden Tasarlanıyor

Yarı iletken sanayisinde en kritik düğüm noktası; çiplerin fiilen üretildiği mega fabrikalar, yani dökümhanelerdir (foundries). Dünyanın en gelişmiş (3 nanometre ve altı) çiplerinin yüzde 90'ından fazlasını üreten Tayvan merkezli TSMC, jeopolitik riskleri dağıtmak amacıyla ABD'nin Arizona eyaletinde ve Almanya'nın Dresden kentinde dev fabrikalar inşa etmektedir. Intel, Samsung ve GlobalFoundries gibi devler de kamu teşvikleriyle batı metropollerinde yeni üretim hatları kurmaktadır. Bu durum küresel üretimde maliyetleri artırsa da tedarik zinciri direncini maksimize etmektedir.

Türkiye'nin Çip Hamlesi ve Niş Pazar Fırsatları

Türkiye, trilyon dolarlık bu yarışta genel amaçlı işlemciler üretmek yerine stratejik niş alanlara odaklanmaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile TÜBİTAK bünyesinde geliştirilen ÇAKIL mikroişlemcisi, savunma sanayiinde yerli mühimmatların görev bilgisayarlarında kullanılmaktadır. Ayrıca elektrikli araçlar ve yenilenebilir enerji invertörlerinde hayati önem taşıyan silisyum karbür (SiC) ve galyum nitrür (GaN) tabanlı güç yarı iletkenleri üretimi, Türkiye'nin yüksek katma değerli teknoloji ihracatı vizyonunda kritik bir rol üstlenmektedir.

Ulusal çip yasaları serbest ticaret kurallarına aykırı mıdır?

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları doğrudan sanayi sübvansiyonlarını sınırlamaktadır; ancak ülkeler çip üretimini ulusal güvenlik ve ekonomik egemenlik gerekçesiyle stratejik sektör ilan ederek bu kısıtlamaları istisna kapsamına almaktadır.

Bir yarı iletken mega fabrikasının maliyeti neden bu kadar yüksektir?

En gelişmiş aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerinin tanesi 350 milyon doları bulmakta ve toz taneciklerinden tamamen arındırılmış temiz oda altyapısı kurmak milyarlarca dolarlık ileri mühendislik yatırımı gerektirmektedir.

WhatsApp X Facebook Telegram
Her cihaz bu habere yalnizca bir kez oy verebilir.

Yorumlar (0)

Guncel Paylasilan Haberler
Manşet Altı
Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar
Manşet Altı

Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar

Klinik radyolojide yaygınlaşan yapay zekâ alg...

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri
Manşet Altı

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri

Küresel sermaye piyasalarında trilyon dolarlı...

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri
Manşet Altı

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri

IoT sensörleri, uydu gözlem verileri ve yapay...

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi
Manşet Altı

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi

Fenerbahçe’nin yeni sezon kadrosunda düşünmed...

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı
Manşet Altı

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Teknik Direktörü...

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı
Manşet Altı

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı

Ayvalık'ın Bağyüzü Mahallesi'nde özel mülkiye...

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı
Manşet Altı

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı

Niğde-Kayseri kara yolunda iki otomobilin çar...

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu
Manşet Altı

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu

Sosyal medyada büyük tepki çeken "çakarlı ara...

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var
Manşet Altı

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var

İBB Yol Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü ile El...

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası
Manşet Altı

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası

HABER: İstanbul'da, çıkan kavgada bıçaklanara...

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor
Manşet Altı

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğ...

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı
Manşet Altı

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı

Son dakika haberi: ABD Başkanı Donald Trump'ı...