İstanbul 5°
Ankara 0°
İzmir 6°
Bursa 2°
Gaziantep 3°
USD/TRY 50.17
EUR/TRY 56.01
Gram Altın 6.556,39 TL
Bu Kategorideki Diger Haberler
Kategori: Gündem Alan: Ulusal

Türkiye'de Deprem Erken Uyarı ve Fiber Optik Sensör (DAS) Ağları

Telekomünikasyon altyapısındaki binlerce kilometrelik fiber optik kablo, Dağıtılmış Akustik Algılama (DAS) teknolojisiyle kesintisiz sismik izleme ve erken uyarı sistemine dönüştürülüyor

Kaynak: Haberlix Anahtar Kelimeler: deprem erken uyarı, fiber optik deprem, dağıtılmış akustik algılama, das teknolojisi, afad, sismoloji, kandilli Yazar: Haberlix Haber Merkezi
Fiber optik kablo bağlantı paneli, telekomünikasyon veri altyapısı ve sismik izleme ağı

Türkiye coğrafyası, Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay hatlarıyla dünyanın sismik açıdan en hareketli ve riskli bölgelerinden birinde yer almaktadır. Deprem dalgalarının yıkıcı etkilerini tamamen durdurmak mümkün olmasa da saniyelerin bile yüz binlerce can kurtarabildiği gerçeği, 'Erken Uyarı Sistemleri'nin önemini her geçen gün artırmaktadır. Klasik sismometre ağları noktasal veriler sağlarken yüksek kurulum ve bakım maliyetleri gerektirmektedir. Son dönemde geliştirilen 'Dağıtılmış Akustik Algılama' (Distributed Acoustic Sensing - DAS) teknolojisi, Türkiye'nin şehirlerini ve otoyollarını saran mevcut fiber optik internet kablolarını devasa bir sismik duyu ağına dönüştürmektedir.

Işık Dalgalarıyla Yerkabuğunu Dinlemek: DAS Nasıl Çalışır?

DAS teknolojisinde, mevcut fiber optik kablonun bir ucuna lazer darbesi gönderen optik bir sorgulayıcı cihaz (interrogator) yerleştirilir. Işık fiber optik cam lifi boyunca ilerlerken, mikroskobik düzeydeki kusurlardan 'Rayleigh saçılması' ile geri yansır. Yerkabuğunda bir kırılma veya deprem öncüsü P dalgası meydana geldiğinde, yer sarsıntısı fiber kabloyu nanometre ölçeğinde esnetir veya sıkıştırır. Bu mikroskobik gerilme, geri dönen lazer ışığının fazında gecikmeye yol açar. Böylece her birkaç metrede bir sanal bir sismometre oluşturularak yüzlerce kilometrelik hat boyunca zemin titreşimleri anlık olarak kaydedilir.

Kritik Altyapılarda Otomatik Acil Durum Kapatması

Deprem anında ilk ortaya çıkan 'P' dalgaları yıkıcı değildir ancak ışık hızındaki veri hatlarıyla saniyeler öncesinden tespit edilebilir; arkasından gelen yıkıcı 'S' dalgaları ise daha yavaş yayılır. Fay hattına yakın döşenen fiber optik sensörler, Marmara ve Ege bölgesinde deprem dalgalarının şehir merkezlerine ulaşmasından 10 ila 45 saniye önce alarm üretebilmektedir. Bu kritik zaman penceresinde:

  • BOTAŞ doğalgaz boru hatlarındaki ana vanalar otomatik olarak kapatılarak yangın ve patlamalar önlenir,
  • Yüksek Hızlı Tren (YHT), metro ve Marmaray hatlarında trenler raydan çıkmayı önlemek için otomatik frenleme yapar,
  • Elektrik iletim hatları ve kimya sanayi tesisleri kontrollü güvenli moda alınır.

Milli Afet Yönetiminde Akıllı Dönüşüm

Kandilli Rasathanesi, AFAD ve yerli telekomünikasyon operatörlerinin ortak yürüttüğü pilot projeler; İstanbul Boğazı altındaki deniz altı fiber kabloları ve Marmara Denizi tabanındaki iletişim hatlarını aktif birer sismometreye çevirmiştir. Sıfır ilave inşaat maliyetiyle hayata geçirilen bu yenilikçi fiber sismoloji vizyonu, Türkiye'yi afet erken uyarı teknolojilerinde küresel bir model haline getirmektedir.

Fiber optik kablolar deprem izlerken internet iletişimi kesintiye uğrar mı?

Hayır. DAS teknolojisi kablonun içindeki yedek karanlık fiber (dark fiber) liflerini kullanır veya veri iletimine engel olmayan özel frekans bantlarında lazer palsleri göndererek haberleşmeyi etkilemeden çalışır.

Erken uyarı sistemleri evlerdeki vatandaşlara sirenle haber verebilir mi?

Erken uyarı sistemleri öncelikli olarak kritik altyapıların (gaz, tren, elektrik) otomatik kapatılması için tasarlanmıştır; ancak akıllı telefon uygulamaları ve siren ağlarıyla entegre edilerek vatandaşların güvenli 'çök-kapan-tutun' pozisyonuna geçmesi sağlanmaktadır.

WhatsApp X Facebook Telegram
Her cihaz bu habere yalnizca bir kez oy verebilir.

Yorumlar (0)

Guncel Paylasilan Haberler
Manşet Altı
Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar
Manşet Altı

Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar

Klinik radyolojide yaygınlaşan yapay zekâ alg...

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri
Manşet Altı

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri

Küresel sermaye piyasalarında trilyon dolarlı...

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri
Manşet Altı

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri

IoT sensörleri, uydu gözlem verileri ve yapay...

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi
Manşet Altı

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi

Fenerbahçe’nin yeni sezon kadrosunda düşünmed...

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı
Manşet Altı

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Teknik Direktörü...

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı
Manşet Altı

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı

Ayvalık'ın Bağyüzü Mahallesi'nde özel mülkiye...

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı
Manşet Altı

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı

Niğde-Kayseri kara yolunda iki otomobilin çar...

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu
Manşet Altı

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu

Sosyal medyada büyük tepki çeken "çakarlı ara...

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var
Manşet Altı

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var

İBB Yol Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü ile El...

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası
Manşet Altı

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası

HABER: İstanbul'da, çıkan kavgada bıçaklanara...

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor
Manşet Altı

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğ...

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı
Manşet Altı

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı

Son dakika haberi: ABD Başkanı Donald Trump'ı...