İstanbul 5°
Ankara 0°
İzmir 6°
Bursa 2°
Gaziantep 3°
USD/TRY 50.17
EUR/TRY 56.01
Gram Altın 6.556,39 TL
Bu Kategorideki Diger Haberler
Kategori: Dünya Alan: Ulusal

Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları (SAF) ve Yeşil Gökyüzü: 2030 Vizyonu

Havacılık sektöründe karbon emisyonlarını yüzde 80 azaltan Sürdürülebilir Havacılık Yakıtları (SAF) ve hidrojen motorlu uçak projeleri hız kazanıyor.

Kaynak: Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) / ICAO Çevre Raporu Anahtar Kelimeler: SAF yakıtı, sürdürülebilir havacılık, havacılıkta karbonsuzlaşma, biyoyakıt, hidrojen uçak, hava taşımacılığı, dünya Yazar: Haberlix Haber Merkezi
Bulutların üzerinde uçan modern yolcu uçağı ve yeşil havacılık rotası

Küresel ticari havacılık endüstrisi, dünya genelindeki insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 2.5 ila 3'ünden sorumludur. Karayolu taşımacılığı bataryalı elektrikli araçlarla hızla karbonsuzlaşırken, yüzlerce tonluk yolcu uçaklarını devasa bataryalarla kıtalararası uçurmak yerçekimi kanunları gereği şimdilik fiziksel olarak mümkün değildir. Uçakların ihtiyaç duyduğu yüksek enerji yoğunluğunu korurken fosil yakıt tüketimini sonlandırmak isteyen havacılık sektörü, Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) öncülüğünde 2050 'Net Sıfır Karbon' taahhüdüne kilitlenmiştir. Bu hedefin anahtarı: Sürdürülebilir Havacılık Yakıtıdır (SAF - Sustainable Aviation Fuel).

Atık Yağlardan Jet Yakıtına: Yüzde 80 Emisyon Tasarrufu

SAF, yeraltından çıkarılan fosil ham petrol yerine kullanılmış yemeklik bitkisel yağlar, tarımsal atıklar, kentsel evsel atıklar ve orman yan ürünlerinden üretilen biyolojik veya sentetik bir hidrokarbon yakıttır. SAF'ın en devrimci avantajı, 'Drop-in' (Doğrudan İkame) yakıt olmasıdır. Yani uçakların mevcut jet motorlarında, yakıt pompalarında veya havalimanı yakıt depolarında hiçbir modifikasyon yapılmasına gerek kalmadan konvansiyonel Jet-A1 yakıtıyla yüzde 50 oranına kadar karıştırılarak hemen kullanılabilmektedir. Yaşam döngüsü analizlerine göre SAF, fosil yakıtlara kıyasla uçuş başına net karbon ayak izini yüzde 80'e varan oranda düşürmektedir.

Sentetik e-Yakıtlar ve Havadaki Karbonun Geri Yakalanması

Biyolojik atıkların sınırlı arzına karşı uzun vadeli nihai çözüm 'e-Kerosin' adı verilen sentetik yakıtlardır. Bu yöntemde doğrudan fabrikaların bacalarından veya atmosferden doğrudan hava yakalama (DAC) teknolojisiyle yakalanan karbondioksit, yeşil hidrojenle birleştirilerek sentetik jet yakıtına dönüştürülür. Uçak uçarken yakıtı yaktığında atmosfere bıraktığı karbon, daha önce atmosferden toplanan karbonla eşit olduğu için döngüsel bir sıfır emisyon dengesi kurulmaktadır.

Türkiye'nin Biyo-Jet Yakıt Hamlesi ve Havayolu Hedefleri

Avrupa Birliği'nin 'ReFuelEU Aviation' direktifi kapsamında, 2025 yılından itibaren Avrupa havalimanlarından kalkan tüm uçaklarda en az yüzde 2, 2030'da yüzde 6 ve 2050'de yüzde 70 oranında SAF kullanımı zorunlu hale getirilmiştir. Türk Hava Yolları ve Pegasus gibi küresel bayrak taşıyıcılarımız, filolarında SAF harmanlanmış uçuşları başlatmıştır. Boğaziçi Üniversitesi ve TÜBİTAK iş birliğiyle kurulan mikroyosun (alg) tabanlı biyo-jet yakıtı tesisleri ise Türkiye'nin yerli hammaddeyle kendi yeşil havacılık yakıtını üretme vizyonuna stratejik katkı sunmaktadır.

Havalimanlarında Sıvı Hidrojen ve Kriyojenik Altyapı

2035 sonrasında devreye girmesi hedeflenen hidrojen motorlu uçakların önündeki en büyük teknik meydan okuma, havalimanlarının yakıt ikmal altyapısıdır. Hidrojenin sıvı formda eksi 253 derecede muhafaza edilmesi gerektiğinden terminal sahalarında devasa vakum yalıtımlı kriyojenik depolama tanklarının ve özel sızdırmaz robotik dolum kollarının kurulması gerekmektedir. Küresel büyük havalimanları şimdiden 'Hidrojen Vadisi Havalimanı' pilot projeleriyle bu dönüşüme hazırlanmaktadır.

Hafif Karbon Fiber Kompozitler ve Aerodinamik Gövde Tasarımları

Yeşil havacılık dönüşümü sadece yakıtla sınırlı değildir. Yeni nesil uçak gövdelerinde alüminyum yerine kullanılan karbon fiber takviyeli polimerler (CFRP), uçağın toplam boş ağırlığını yüzde 20 oranında hafifletmektedir. Kanat uçlarına yerleştirilen kıvrık kanatçıklar (winglet) ve 'Kanatla Bütünleşik Gövde' (Blended Wing Body) tasarımları, sürtünmeyi en aza indirerek yakıt tüketimini doğrudan azaltmaktadır.

Eski model jet yolcu uçakları yüzde yüz SAF yakıtıyla uçabilir mi?

Mevcut sertifikasyonlar yüzde 50 SAF ve yüzde 50 konvansiyonel jet yakıtı karışımına onay vermektedir. Ancak motor üreticileri yaptıkları test uçuşlarında modern uçak motorlarının hiçbir teknik sorun yaşamadan yüzde 100 saf SAF yakıtıyla da güvenle uçabildiğini kanıtlamıştır; yasal düzenlemelerin yakında yüzde 100'e izin vermesi beklenmektedir.

SAF yakıtı uçak bilet fiyatlarını artıracak mı?

Şu anda SAF üretim kapasitesi küresel jet yakıtı talebinin yüzde 1'inden az olduğu için üretim maliyeti fosil yakıtın 2 ila 3 katıdır. Ancak dünya çapında kurulan dev rafinerilerle ölçek ekonomisi oluştukça maliyetlerin 2030 yılına kadar fosil yakıtla rekabet edebilir seviyelere inmesi hedeflenmektedir.

Tamamen hidrojen motorlu yolcu uçakları ne zaman uçacak?

Airbus'ın ZEROe projesi kapsamında geliştirdiği hidrojen yakıt hücreli ve doğrudan hidrojen yanmalı bölgesel ticari yolcu uçaklarının ilk prototiplerinin 2030'ların ortasında (yaklaşık 2035) 100-200 yolculuk kısa ve orta mesafe hatlarda hizmete girmesi planlanmaktadır.

WhatsApp X Facebook Telegram
Her cihaz bu habere yalnizca bir kez oy verebilir.

Yorumlar (0)

Guncel Paylasilan Haberler
Manşet Altı
Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar
Manşet Altı

Yapay Zekâ Destekli Erken Teşhis ve Tıbbi Görüntüleme: Radyolojide Yeni Nesil Algoritmalar

Klinik radyolojide yaygınlaşan yapay zekâ alg...

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri
Manşet Altı

Sürdürülebilir Finans ve Yeşil Tahvil Pazarı: Şirketlerin Karbon Nötr Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri

Küresel sermaye piyasalarında trilyon dolarlı...

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri
Manşet Altı

Akıllı Şehirler ve Kentsel Dayanıklılık: Afet Erken Uyarı Sistemleri

IoT sensörleri, uydu gözlem verileri ve yapay...

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi
Manşet Altı

Fenerbahçe’de Diego Carlos için ayrılık ihtimali güçlendi

Fenerbahçe’nin yeni sezon kadrosunda düşünmed...

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı
Manşet Altı

Sebastien Desabre Maç Sonunda Acı Haberle Sarsıldı

Demokratik Kongo Cumhuriyeti Teknik Direktörü...

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı
Manşet Altı

Ayvalık'ta Fıstık Çamı Arazisindeki Yangın Ormana Sıçradı

Ayvalık'ın Bağyüzü Mahallesi'nde özel mülkiye...

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı
Manşet Altı

Niğde-Kayseri yolunda iki otomobil çarpıştı: 2 ölü, 2 yaralı

Niğde-Kayseri kara yolunda iki otomobilin çar...

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu
Manşet Altı

Emin Pazarcı Akşam'dan kovuldu

Sosyal medyada büyük tepki çeken "çakarlı ara...

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var
Manşet Altı

İBB'ye yeni operasyon dalgası: Çok sayıda gözaltı var

İBB Yol Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü ile El...

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası
Manşet Altı

Abdulbaki Demirel 16 yaşındaydı... 4. çocuk katil vakası

HABER: İstanbul'da, çıkan kavgada bıçaklanara...

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor
Manşet Altı

Son dakika... SRC-kurye belgesiyle ilgili yeni karar! Süre uzatılıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğ...

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı
Manşet Altı

İran'a saldırılar yeniden mi başlayacak? ABD'den İran'ın 14 maddelik teklifine yanıt! Dikkat çeken Trump ve Çin ziyareti detayı

Son dakika haberi: ABD Başkanı Donald Trump'ı...